9–20 Kasım 2026Antalya, Türkiye · Standımız: Yeşil Bölge G2-026

Akdeniz Koruma Vakfı'nın COP31 çağrısı

Name: Akdeniz Koruma Vakfı'nın COP31 çağrısı
Start: 2026-11-09
End: 2026-11-20
Location: Antalya, Türkiye · Standımız: Yeşil Bölge G2-026

Akdeniz'in eşsiz denizel ekosistemlerinin korunması, kıyı topluluklarının güçlendirilmesi ve deniz korumanın iklim kriziyle mücadeledeki rolünü küresel gündeme taşımak için COP31'deyiz.

Şu an sürüyor

01/ 12gün

COP31’de Akdeniz için oradayız✦Deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu hızlandırılmalıdır.✦Deniz koruma alanlarında etkin, ölçülebilir ve sürdürülebilir yönetim mekanizmaları oluşturulmalıdır.✦Deniz ve kara ekosistemleri ekolojik bütünlük ve bağlantılılık temelinde birlikte ele alınmalıdır.✦İklim değişikliğinin deniz ekosistemleri üzerindeki etkilerine yönelik bilimsel izleme ve erken uyarı sistemleri geliştirilmelidir.✦Denizel karbon yutakları ve doğa temelli iklim çözümleri ulusal iklim politikalarına entegre edilmelidir.✦Doğa temelli çözümler için uzun vadeli, erişilebilir ve sürdürülebilir finansman mekanizmaları geliştirilmelidir.✦Kıyı topluluklarının hakları, geçim kaynakları ve geleneksel bilgileri koruma politikalarının ayrılmaz bir parçası olmalıdır.✦Su altı kültürel mirası ve denizle ilişkili kültürel değerler koruma politikalarına dahil edilmelidir.✦Yerel yönetimlerin deniz ve kıyı yönetimindeki rolü ve uygulama kapasitesi güçlendirilmelidir.✦Balıkçılık ve diğer deniz kullanım politikaları ekosistem temelli yönetim yaklaşımıyla yeniden ele alınmalıdır.✦Bilimsel veri paylaşımı, şeffaflık ve kurumlar arası koordinasyon güçlendirilmelidir.✦Akdeniz ölçeğinde bölgesel iş birliği ve ortak koruma hedefleri güçlendirilmelidir.✦Kıyı sulak alanlarının korunması ve restorasyonu iklim politikalarının ayrılmaz bir parçası haline getirilmelidir.✦COP31’de Akdeniz için oradayız✦Deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu hızlandırılmalıdır.✦Deniz koruma alanlarında etkin, ölçülebilir ve sürdürülebilir yönetim mekanizmaları oluşturulmalıdır.✦Deniz ve kara ekosistemleri ekolojik bütünlük ve bağlantılılık temelinde birlikte ele alınmalıdır.✦İklim değişikliğinin deniz ekosistemleri üzerindeki etkilerine yönelik bilimsel izleme ve erken uyarı sistemleri geliştirilmelidir.✦Denizel karbon yutakları ve doğa temelli iklim çözümleri ulusal iklim politikalarına entegre edilmelidir.✦Doğa temelli çözümler için uzun vadeli, erişilebilir ve sürdürülebilir finansman mekanizmaları geliştirilmelidir.✦Kıyı topluluklarının hakları, geçim kaynakları ve geleneksel bilgileri koruma politikalarının ayrılmaz bir parçası olmalıdır.✦Su altı kültürel mirası ve denizle ilişkili kültürel değerler koruma politikalarına dahil edilmelidir.✦Yerel yönetimlerin deniz ve kıyı yönetimindeki rolü ve uygulama kapasitesi güçlendirilmelidir.✦Balıkçılık ve diğer deniz kullanım politikaları ekosistem temelli yönetim yaklaşımıyla yeniden ele alınmalıdır.✦Bilimsel veri paylaşımı, şeffaflık ve kurumlar arası koordinasyon güçlendirilmelidir.✦Akdeniz ölçeğinde bölgesel iş birliği ve ortak koruma hedefleri güçlendirilmelidir.✦Kıyı sulak alanlarının korunması ve restorasyonu iklim politikalarının ayrılmaz bir parçası haline getirilmelidir.✦

COP31✦Antalya, Türkiye · Standımız: Yeşil Bölge G2-026✦9–20 Kasım 2026✦COP31✦Antalya, Türkiye · Standımız: Yeşil Bölge G2-026✦9–20 Kasım 2026✦COP31✦Antalya, Türkiye · Standımız: Yeşil Bölge G2-026✦9–20 Kasım 2026✦COP31✦Antalya, Türkiye · Standımız: Yeşil Bölge G2-026✦9–20 Kasım 2026✦

COP31'den beklentilerimiz

Deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu hızlandırılmalıdır.

Türkiye’nin taraf olduğu Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi kapsamında kabul edilen Kunming-Montreal Küresel Biyoçeşitlilik Çerçevesi'nin 2030 hedefleri doğrultusunda, deniz, kıyı ve karasal ekosistemlerin korunması ve restorasyonu önceliklendirilmelidir. Hedef 2 doğrultusunda bozulmuş deniz, kıyı ve karasal ekosistemlerin restorasyonu hızlandırılmalıdır. Hedef 3 doğrultusunda deniz ve kıyı alanlarının en az yüzde 30'unun etkin, hakkaniyetli ve sürdürülebilir biçimde korunması ve yönetilmesi hedeflenmelidir. Hedef 6 doğrultusunda istilacı yabancı türlerin biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri azaltılmalı ve bu türlerin yönetimine yönelik çalışmalar güçlendirilmelidir. Hedef 8 doğrultusunda iklim değişikliği ve okyanus asitlenmesinin biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerini azaltan, ekosistemlerin dayanıklılığını artıran yaklaşımlar benimsenmelidir. Hedef 14 doğrultusunda biyoçeşitlilik, tüm sektörlerin politika, planlama ve karar alma süreçlerine entegre edilmelidir.

Deniz koruma alanlarında etkin, ölçülebilir ve sürdürülebilir yönetim mekanizmaları oluşturulmalıdır.

Yeni koruma alanları ilan edilmesinin yanı sıra mevcut alanların uygulama ve denetim kapasitesi güçlendirilmelidir. Koruma statüsünün sahada karşılık bulması için düzenli izleme, aktif denetim, bilimsel değerlendirme ve kurumlar arası koordinasyon mekanizmaları geliştirilmelidir. Deniz Koruyuculuğu Sistemleri gibi sahada aktif koruma ve izleme faaliyetlerini destekleyen uygulamalar yaygınlaştırılmalı, yerel düzeyde koruma kapasitesi güçlendirilmelidir.

Deniz ve kara ekosistemleri ekolojik bütünlük ve bağlantılılık temelinde birlikte ele alınmalıdır.

İklim ve biyoçeşitlilik politikaları, deniz ve kara ekosistemlerini birbirinden bağımsız değerlendirmemelidir. Kıyı sulak alanları, lagünler, nehir ağızları, kıyı ormanları, deniz çayırları ve diğer hassas habitatların ekolojik bağlantıları gözetilmeli; kıyı alanlarındaki yapılaşma, kirlilik ve arazi kullanım baskıları bütüncül bir yaklaşımla yönetilmelidir.

İklim değişikliğinin deniz ekosistemleri üzerindeki etkilerine yönelik bilimsel izleme ve erken uyarı sistemleri geliştirilmelidir.

Deniz suyu sıcaklıklarındaki artış, denizel sıcak hava dalgaları, istilacı yabancı türlerin yayılımı ve ekosistemlerdeki değişimler düzenli olarak izlenmeli; bilimsel veriler karar alma süreçlerine entegre edilmelidir. İklim değişikliğine uyum politikaları, ekosistemlerin kırılganlıklarını ve kritik eşiklerini dikkate alan erken uyarı ve müdahale mekanizmalarıyla desteklenmelidir.

Denizel karbon yutakları ve doğa temelli iklim çözümleri ulusal iklim politikalarına entegre edilmelidir.

Paris Anlaşması'nın iklim değişikliğini azaltma ve uyum hedefleri doğrultusunda, deniz çayırları başta olmak üzere mavi karbon ekosistemlerinin korunması ve restorasyonu önceliklendirilmelidir. Bu ekosistemlerin karbon depolama kapasitesinin yanı sıra biyolojik çeşitlilik, kıyı koruma ve ekosistem dayanıklılığına katkıları da dikkate alınmalıdır.

Doğa temelli çözümler için uzun vadeli, erişilebilir ve sürdürülebilir finansman mekanizmaları geliştirilmelidir.

Deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması, restorasyonu, bilimsel izlenmesi ve etkin yönetimi için uzun vadeli finansman modelleri oluşturulmalıdır. Koruma çalışmalarının proje süreleriyle sınırlı kalmaması, yerel uygulama kapasitesinin ve sahadaki koruma faaliyetlerinin sürekliliğinin güvence altına alınması sağlanmalıdır. Kamu kaynaklarının yanı sıra özel sektörün doğa korumaya katkısı, kısa vadeli sponsorluk ve kurumsal sosyal sorumluluk projelerinin ötesine taşınmalıdır. Bu amaçla özel sektörün deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunmasına ve bu alanda çalışan sivil toplum kuruluşlarına uzun vadeli destek vermesini teşvik eden vergi ve mevzuat düzenlemeleri hayata geçirilmeli; karma finansman modelleri ve çok yıllı ortaklıklar desteklenmelidir. Özel sektör kaynaklı finansman; şeffaflık, hesap verebilirlik ve sivil toplumun bağımsızlığı ilkeleri gözetilerek sağlanmalı, yeşil aklama (greenwashing) amacıyla kullanılmasının önüne geçilmelidir.

Kıyı topluluklarının hakları, geçim kaynakları ve geleneksel bilgileri koruma politikalarının ayrılmaz bir parçası olmalıdır.

Küçük ölçekli balıkçılar başta olmak üzere denizden geçimini sağlayan toplulukların hakları, ekonomik ve sosyal ihtiyaçları ile deniz ekosistemlerine ilişkin geleneksel bilgileri karar alma süreçlerinde gözetilmelidir. Koruma uygulamaları, yerel toplulukların etkin katılımıyla ve geçim kaynaklarının sürdürülebilirliğini destekleyecek biçimde tasarlanmalıdır. Deniz koruma alanlarının yönetiminde yerel toplulukların karar süreçlerine etkin katılımı sağlanmalı; sürdürülebilir balıkçılık uygulamaları ve korumayla uyumlu ekonomik faaliyetler desteklenmelidir. Bu süreçlerde koruma alanlarının sağladığı ekolojik ve ekonomik faydaların adil paylaşımı da gözetilmelidir.

Su altı kültürel mirası ve denizle ilişkili kültürel değerler koruma politikalarına dahil edilmelidir.

Deniz ve kıyı alanları yalnızca doğal kaynaklar ve biyolojik çeşitlilik açısından değil, tarihsel ve kültürel değerleri bakımından da korunmalıdır. Su altı arkeolojik mirası, tarihî batıklar, kıyı kültürleri, geleneksel denizcilik ve balıkçılık bilgisi, deniz ve kıyı yönetiminin ayrılmaz bir parçası olarak ele alınmalıdır. Bu mirasın korunması, gelecek nesillere aktarılması ve sürdürülebilir biçimde değerlendirilmesi için ilgili kurumlar arasında iş birliği geliştirilmelidir.

Yerel yönetimlerin deniz ve kıyı yönetimindeki rolü ve uygulama kapasitesi güçlendirilmelidir.

Kıyı alanlarının sürdürülebilir yönetimi, yerel yönetimlerin planlama, uygulama ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesini gerektirmektedir. Yerel yönetimler, ilgili kamu kurumları, bilim insanları ve sivil toplum kuruluşları arasında iş birliği ve koordinasyon mekanizmaları geliştirilmelidir.

Balıkçılık ve diğer deniz kullanım politikaları ekosistem temelli yönetim yaklaşımıyla yeniden ele alınmalıdır.

Balıkçılık, turizm, deniz ulaşımı ve kıyı kullanımına ilişkin politikalar, deniz ekosistemlerinin taşıma kapasitesi ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri dikkate alınarak şekillendirilmelidir. Aşırı avlanma ve sürdürülemez kullanım baskıları azaltılmalı; balıkçılığa kapalı alanlar ve diğer etkili alan temelli koruma uygulamaları bilimsel veriler doğrultusunda desteklenmelidir. Sürdürülebilir balıkçılık uygulamaları ve deniz kaynaklarının uzun vadeli devamlılığını gözeten yönetim modelleri teşvik edilmelidir.

Bilimsel veri paylaşımı, şeffaflık ve kurumlar arası koordinasyon güçlendirilmelidir.

Kamu kurumları, akademi, sivil toplum ve özel sektör arasında bilimsel veri paylaşımı ve ortak izleme mekanizmaları geliştirilmelidir. Deniz ve kıyı ekosistemlerinin durumuna ilişkin veriler erişilebilir ve şeffaf olmalı; bu veriler koruma politikalarının geliştirilmesi, uygulanması ve sonuçlarının ölçülmesinde etkin biçimde kullanılmalıdır.

Akdeniz ölçeğinde bölgesel iş birliği ve ortak koruma hedefleri güçlendirilmelidir.

Türkiye’nin taraf olduğu Barselona Sözleşmesi kapsamında, Akdeniz ülkeleri arasında deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması, kirliliğin azaltılması, iklim değişikliğine uyum ve biyolojik çeşitliliğin izlenmesi konularında iş birliği artırılmalı, veri ve deneyim paylaşımı etkinleştirilmelidir. Deniz ekosistemlerinin sınır aşan niteliği dikkate alınarak ortak bilimsel çalışmalar, izleme sistemleri ve koruma uygulamaları desteklenmelidir.

Kıyı sulak alanlarının korunması ve restorasyonu iklim politikalarının ayrılmaz bir parçası haline getirilmelidir.

Ramsar Sözleşmesi ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda kıyı sulak alanları, lagünler ve diğer hassas kıyı habitatlarının korunması ve restorasyonu önceliklendirilmelidir. Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 14 (Sudaki Yaşam) başta olmak üzere ilgili küresel hedefler doğrultusunda deniz kirliliğinin azaltılması, aşırı avlanmanın önlenmesi ve deniz ekosistemlerinin sürdürülebilir kullanımına yönelik ulusal uygulamalar güçlendirilmelidir.

COP31 Yeşil Bölge'de, Dirençli Şehirler tematik alanında yer alan G2-026 numaralı standımızın yanı sıra çeşitli etkinliklerde sahadan edindiğimiz deneyim ve bilgileri paylaşırken, denizel ekosistemlerin korunmasına yönelik politikaların geliştirilmesi ve iklim krizi karşısında daha güçlü adımlar atılması için katkı sunuyoruz.

Standımızı ziyaret edin

G2-026Yeşil Bölge · Dirençli Şehirler tematik alanındaki standımız

Standımızı ziyaret ederek çalışmalarımız hakkında bilgi alabilir, denizlerin korunmasına yönelik yürüttüğümüz çalışmaları yakından tanıyabilirsiniz.

COP31 boyunca gerçekleştireceğimiz etkinlikleri ve programımızı takip etmek için sosyal medya hesaplarımızı takipte kalın!

Gökova Körfezi'nde çam ormanlarıyla kaplı yarımadalar ve turkuaz koyların havadan görünümü — Gökova Körfezi'nde ormanla çevrili koylar ve turkuaz deniz Fotoğraf: Akdeniz Koruma Vakfı Arşivi

Çağrımız

Denizleri korumak, yalnızca denizel türleri ve habitatları korumak değildir. Denizle bağlantılı kara ekosistemlerini, kültürel mirası ve denizden geçimini sağlayan toplulukların haklarını da korumaktır. Akdeniz Koruma Vakfı olarak COP31'in bu bütüncül yaklaşımın somut politikalara ve sahada uygulanabilir koruma çalışmalarına dönüşmesi için güçlü bir fırsat olmasını bekliyoruz.

2026 yılında Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilecek COP31 Antalya, deniz ve kıyı ekosistemlerinin iklim kriziyle mücadelede, iklim değişikliğine uyumda ve biyolojik çeşitliliğin korunmasında oynadığı kritik rolün ulusal ve uluslararası düzeyde görünür kılınması için önemli bir fırsat sunmaktadır.

Denizler, kıyılar ve karasal ekosistemler birbirinden bağımsız sistemler değildir. Ekolojik bağlantıları, su döngüsü, karbon depolama kapasiteleri ve barındırdıkları biyolojik çeşitlilik aracılığıyla birbirlerini doğrudan etkilerler. Bu nedenle iklim politikalarının ekosistemleri bütüncül bir yaklaşımla ele alması; doğal alanların korunmasını ve restorasyonunu, bu alanlarla ilişkili kültürel mirasın yaşatılmasını ve kıyı topluluklarının haklarının gözetilmesini birlikte değerlendirmesi gerekmektedir.

Deniz çayırı yatağının üzerinde yüzen küçük balık sürüsü — Deniz çayırı yatağının üzerinde yüzen balık sürüsü Fotoğraf: Akdeniz Koruma Vakfı Arşivi

Devamını oku

Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler ve 2030 hedefleri doğrultusunda, iklime dayanıklı ve etkin şekilde yönetilen deniz ve kıyı koruma alanlarının artırılması, bilim temelli izleme ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, doğa temelli çözümlerin yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir finansman mekanizmalarının geliştirilmesi yönünde somut adımlar atılması büyük önem taşımaktadır.

Bu süreçte, deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması kadar, bu ekosistemlerle tarihsel, kültürel ve ekonomik bağları bulunan kıyı topluluklarının yaşam biçimlerinin, geleneksel bilgilerinin, haklarının ve geçim kaynaklarının da gözetilmesi gerekmektedir. Küçük ölçekli balıkçılar başta olmak üzere denizden geçimini sağlayan toplulukların koruma ve yönetim süreçlerinde etkin söz sahibi olması, uzun vadeli koruma başarısının temel koşullarından biridir.

COP31’in yalnızca diplomatik bir buluşmanın ötesine geçerek, Akdeniz başta olmak üzere deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması ve iklim değişikliğine uyumu konusunda somut uygulamaları hızlandıran bir dönüm noktası haline gelmesi gerekmektedir. Bu doğrultuda kamu kurumları, yerel yönetimler, akademi, sivil toplum, özel sektör ve yerel toplulukların ortak bir vizyon etrafında hareket etmesi, Türkiye’nin iklim politikalarına katkı sağlayacak ve deniz ekosistemlerinin geleceği açısından kalıcı kazanımlar yaratacaktır.

2012 yılında deniz ve kıyı ekosistemlerinin korunması için başlattığı çalışmalarını bugün Akdeniz Koruma Vakfı olarak sürdüren kurumumuzun COP31’den beklentileri, bu sayfanın başında on üç başlıkta yer alıyor.

Bu çalışmaların sürmesi için desteğinize ihtiyacımız var.

Destek Ol